از دیدگاه ابن تیمیه ، ناصبی کسی است که امیرمؤمنان علیه السلام را فاسق و ظالم بداند و اعتقاد داشته باشد که آن حضرت برای طلب ریاست و رسیدن به حکومت دنیوی جنگیده

 

از گوشه و کنار شنیده می‌شود که برخی از نوبتری‌ها (منیه سابق) مدعیند که ابن تیمیه هرگز ناصبی نبوده و حتی مقالاتی نیز در این زمینه نوشته و در دفاع از ابن تیمیه کم نگذاشته‌اند.

صرف نظر از سخنانی که ابن تیمیه در کتاب‌های متعدد خود؛ به ویژه منهاج السنه در تنقیص اهل‌بیت( ایراد کرده و نیز با چشم‌پوشی از تصریحات بزرگان اهل‌سنت مبنی بر ناصبی بودن ابن تیمیه، می‌توان با استناد به کلماتی خود او در باره نواصب گفته، ناصبی بودنش را ثابت کرد.

ابن تیمیه در باره معیار ناصبی بودن گفته است:

“ناصبی کسی است که بگوید امیرمؤمنان علیه السلام ظالم و طالب دنیا بوده، خلافت را برای خودش می‌خواسته ، برای آن شمشیر کشیده و هزاران مسلمانان را کشته است…”

النَّوَاصِبُ الَّذِینَ یُفَسِّقُونَهُ: إِنَّهُ کَانَ ظَالِمًا طَالِبًا لِلدُّنْیَا، وَإِنَّهُ طَلَبَ الْخِلَافَهَ لِنَفْسِهِ وَقَاتَلَ عَلَیْهَا بِالسَّیْفِ، وَقَتَلَ عَلَى ذَلِکَ أُلُوفًا مِنَ الْمُسْلِمِینَ حَتَّى عَجَزَ عَنِ انْفِرَادِهِ بِالْأَمْرِ.

ابن تیمیه، منهاج السنه، ج۲، ص۵۹

در جای دیگر تصریح می‌کند اعتقاد به این که امیرمؤمنان% به خاطر حکومت جنگیده و باعث کشته شدن مسلمانان شده است، از سخنانی است که ممکن است نواصب بگویند:

أَمْکَنَ النَّاصِبِیُّ أَنْ یَقُولَ: کَانَ عَلِیٌّ ظَالِمًا طَالِبًا لِلْمَالِ وَالرِّیَاسَهِ، قَاتَلَ عَلَى الْوِلَایَهِ حَتَّى قَتَلَ الْمُسْلِمِینَ بَعْضُهُمْ بَعْضًا، وَلَمْ یُقَاتِلْ کَافِرًا، وَلَمْ یَحْصُلْ لِلْمُسْلِمِینَ فِی مُدَّهِ وِلَایَتِهِ إِلَّا شَرٌّ وَفِتْنَهٌ فِی دِینِهِمْ وَدُنْیَاهُمْ.

همان، ج۲، ص۶۰

و نیز در مجموع فتاوای خود نوشته است:

“اگر ناصبی به رافضی بگوید که علی کافر، فاسق و ظالم بوده و برای پادشاهی و ریاست جنگیده نه برای دین و این که او با اهل ملت از امت محمد صلی الله علیه وآله در جمل، صفین و حرورا جنگیده است و هزران نفر را کشته است و بعد از وفات پیامبر با کافران نجنگیده، شهری را فتح نکرده؛ بلکه با اهل قبله جنگیده است. همانند این کلماتی که ناصبی‌های و دشمنان علی می‌گویند را فقط اهل سنت می‌توانند جواب این نواصب را بدهند …”

فَإِنَّهُ لَوْ قَالَ هَذَا النَّاصِبِیَّ للرافضی: إنَّ عَلِیًّا کَانَ کَافِرًا أَوْ فَاسِقًا ظَالِمًا وَأَنَّهُ قَاتَلَ عَلَى الْمُلْکِ: لِطَلَبِ الرِّیَاسَهِ؛ لَا لِلدِّینِ وَأَنَّهُ قَتَلَ ” مِنْ أَهْلِ الْمِلَّهِ ” مِنْ أُمَّهِ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ بِالْجَمَلِ وصفین وَحَرُورَاءَ أُلُوفًا مُؤَلَّفَهً وَلَمْ یُقَاتِلْ بَعْدَ وَفَاهِ النَّبِیِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ کَافِرًا وَلَا فَتَحَ مَدِینَهً بَلْ قَاتَلَ أَهْلَ الْقِبْلَهِ وَنَحْوَ هَذَا الْکَلَامِ – الَّذِی تَقَوَّلَهُ النَّوَاصِبُ الْمُبْغِضُونَ لِعَلِیِّ رَضِیَ اللَّهُ عَنه لَمْ یُمْکِنْ أَنْ یُجِیبَ هَؤُلَاءِ النَّوَاصِبَ إلَّا أَهْلُ السُّنَّهِ وَالْجَمَاعَه.

ابن تیمیه، مجموع الفتاوى، ج۴، ص۴۶۸

از مجموع آن‌چه گذشت استفاده می‌شود از دیدگاه ابن تیمیه ، ناصبی کسی است که امیرمؤمنان علیه السلام را فاسق و ظالم بداند و اعتقاد داشته باشد که آن حضرت برای طلب ریاست و رسیدن به حکومت دنیوی جنگیده و باعث شده است که خون هزاران نفر از مسلمانان ریخته شود. بعد از رسول خدا صلی الله علیه وآله با کافران نجنگیده و هیچ شهری را فتح نکرده است.

اما کدام ناصبی تا به حال چنین اعتقادی داشته و چنین سخنانی را گفته است؟

ابن تیمیه در منهاج السنه هنگامی که قصد قیاس بین عثمان بن عفان و امیرمؤمنان علیه السلام را دارد، دقیقا همین اتهامات واهی را به امیرمؤمنان علیه السلام نسبت داده است:

“علی برای حکومت جنگیده است. به همین خاطر مردم بسیاری کشته شد و در زمان حکومت ایشان، با کفار جنگیده نشد، شهری فتح نشد و خیر بیشتری نصیب مسلمانان نشد”

…فَإِنَّ عَلِیًّا قَاتَلَ عَلَى الْوِلَایَهِ، وَقُتِلَ بِسَبَبِ ذَلِکَ خَلْقٌ کَثِیرٌ [عَظِیمٌ]، وَلَمْ یَحْصُلْ فِی وِلَایَتِهِ لَا قِتَالٌ لِلْکُفَّارِ، وَلَا فَتْحٌ لِبِلَادِهِمْ، وَلَا کَانَ الْمُسْلِمُونَ فِی زِیَادَهِ خَیْرٍ.

منهاج السنه، ج۶، ص۱۹۱.

آیا نوبتری‌ها(منیه سابق)  از این مطلب هم پاسخی خواهند داشت؟ منتظر مقاله‌های جدیدشان خواهیم ماند.

 


 

اسکن ها