روایات بسیاری در کتاب‌های شیعه در باره شهادت صدیقه شهیده سلام الله علیها و مظلومیت آن حضرت نقل شده است؛ تا جایی که عده‌ای از علما؛‌ از جمله مرحوم علامه مجلسی ادعای تواتر دارند .

بسم الله الرحمن الرحیم

روایات بسیاری در کتاب‌های شیعه در باره شهادت صدیقه شهیده سلام الله علیها و مظلومیت آن حضرت نقل شده است؛ تا جایی که عده‌ای از علما؛‌ از جمله مرحوم علامه مجلسی ادعای تواتر دارند .

از این میان ،  ما به نقل چهار روایت بسنده می‌کنیم.

امت در ستمکاری بر فاطمه همدست شدند

سید رضی رحمت الله علیه در کتاب نهج البلاغه می‌نویسد که امیرمؤمنان علیه السلام هنگام دفن صدیقه شهیده سلام علیها خطاب به رسول خدا صلی الله علیه وآله فرمود:

فَلَقَدِ اسْتُرْجِعَتِ الْوَدِیعَهُ وَأُخِذَتِ الرَّهِینَهُ أَمَّا حُزْنِی فَسَرْمَدٌ وَأَمَّا لَیْلِی فَمُسَهَّدٌ إِلَى أَنْ یَخْتَارَ اللَّهُ لِی دَارَکَ الَّتِی أَنْتَ بِهَا مُقِیمٌ وَسَتُنَبِّئُکَ ابْنَتُکَ بِتَضَافُرِ أُمَّتِکَ عَلَى هَضْمِهَا فَأَحْفِهَا السُّؤَالَ وَاسْتَخْبِرْهَا الْحَالَ هَذَا وَلَمْ یَطُلِ الْعَهْدُ وَلَمْ یَخْلُ مِنْکَ الذِّکْرُ

نهج البلاغه، فیض الإسلام، خطبه ۱۹۳؛ صبحی صالح، ۲۰۲؛ محمد عبده، ۱۹۷؛ ابن أبی الحدید، ۱۹۵

 

فاطمیه .

 

«امانتى که به من سپرده بودى برگردانده شد، و به صاحبش رسید، از این پس اندوه من جاودانه، و شبهایم، شب زنده دارى است، تا آن روز که خدا خانه زندگى تو را براى من برگزیند.

به زودى دخترت تو را آگاه خواهد ساخت که امّت تو چگونه در ستمکارى بر او اجتماع کردند، از فاطمه سلام الله علیها بپرس، و احوال اندوهناک ما را از او خبر گیر، که هنوز روزگارى سپرى نشده، و یاد تو فراموش نگشته است».

این روایت علاوه بر کتاب نهج البلاغه در دیگر مصادر مهم روائی شیعه؛ از جمله در کتاب شریف کافی، امالی شیخ مفید و شیخ طوسی، دلائل الإمامه محمد بن جریر طبری شیعی و… نیز نقل شده است.

 

اصول کافی جلد

اصول کافی جلد

اصول کافی عکس صفحه اول

اصول کافی عکس صفحه اول

ان فاطمه صدیقه شهیده

ان فاطمه صدیقه شهیده . اصول کافی جلد اول ص ۳۴۹

 

الکلینی، محمد بن یعقوب، الأصول من الکافی،ج۱، ص۴۵۸؛

المفید، محمد بن محمد، الأمالی، ص۲۸۱ـ ۲۸۲؛

الطوسی، محمد بن الحسن، الأمالی، ص۱۰۹؛

الطبری. محمد بن جریر، دلائل الإمامه، ص۱۳۷

علامه محمد تقی مجلسی رحمت الله علیه در کتاب روضه المتقین سند این روایت را «قوی» دانسته است.

رواه الکلینی فی القوی عن علی بن محمد الهرمزانی…

المجلسی، محمد تقی، روضه المتقین فی شرح من لا یحضره الفقیه، ج۵، ص۳۴۷.

 

روضه المقتین علامه مجلسی جلد

روضه المقتین علامه مجلسی جلد

روضه المقتین علامه مجلسی جلد5 متن

روضه المقتین علامه مجلسی جلد۵ متن

روضه المقتین علامه مجلسی جلد5 متن2

روضه المقتین علامه مجلسی جلد۵ متن۲

 

امام کاظم علیه السلام : فاطمه، صدیقه و شهیده است:

شیخ کلینی در کتاب شریف کافی می‌نویسد:

«علی بن جعفر از برادرش حضرت ابو الحسن امام کاظم علیه السلام نقل کرده است که فرمود: به راستی که فاطمه سلام الله علیها صدیقه و شهیده بوده است».

مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنِ الْعَمْرَکِیِّ بْنِ عَلِیٍّ عَنْ عَلِیِّ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ أَخِیه أَبِی الْحَسَنِ  علیه السلام قَالَ: إِنَّ فَاطِمَهَ سلام الله علیها صِدِّیقَهٌ شَهِیدَهٌ.

(الکلینی، محمد بن یعقوب، الأصول من الکافی،ج۱، ص۴۵۸، ح۲)

مرحوم علامه مجلسیu بعد از نقل این روایت می‌نویسد:

الحدیث الثانی صحیح. والصدیقه فعلیه للمبالغه فی الصدق والتصدیق، أی کانت کثیره التصدیق لما جاء به أبوها صلی الله علیه وآله، وکانت صادقه فی جمیع أقوالها مصدقه أقوالها بأفعالها، وهی معنى العصمه… ثم إن هذا الخبر یدل على أن فاطمه صلوات الله علیها کانت شهیده وهو من المتواترات وکان سبب ذلک أنهم لما غصبوا الخلافه وبایعهم أکثر الناس بعثوا إلى أمیر المؤمنین علیه السلام لیحضر للبیعه، فأبى فبعث عمر بنار لیحرق على أهل البیت بیتهم وأرادوا الدخول علیه قهرا، فمنعتهم فاطمه عند الباب فضرب قنفذ غلام عمر الباب على بطن فاطمه سلام الله علیها فکسر جنبیها وأسقطت لذلک جنینا کان سماه رسول الله صلی الله علیه وآله محسنا، فمرضت لذلک وتوفیت صلوات الله علیها فی ذلک المرض.

(المجلسی، محمد باقر، مرآه العقول فی شرح اخبار آل الرسول، ج۵، ص۳۱۵ ـ ۳۱۸).

 

مرآه العقول جلد

مرآه العقول جلد

مرآه العقول جلد 5

مرآه العقول جلد ۵

إن فاطمه صدیقه شهیده . صحیح

إن فاطمه صدیقه شهیده . سند صحیح

مرآه العقول ج 5 3 318

فاطمه صدیقه شهیده یدل علی أن فاطمه صلوات الله علیها کانت شهیده وهو من المتواترات

«حدیث دوم صحیح است. صدیقه به معنای مبالغه در راستگویی و تصدیق است. یعنی آن حضرت در آن جا بر پدر بزرگوارش نازل شده، بسیار تصدیق کننده بوده است. و همچنین آن حضرت در تمام کردارها و گفتارشان راستگو بوده‌اند و این همان معنای عصمت است…

این خبر ثابت می‌کند که آن فاطمه که صلوات خدا بر او باد، شهید شده است و این قضیه از متواترات است. سبب شهادت آن حضرت نیز این بوده است که وقتی خلافت را غصب کردند و اکثر مردم با آن‌ها بیعت کردند، افرادی را فرستادند تا امیرمؤمنان علیه السلام را برای گرفتن بیعت حاضر کنند؛ اما آن حضرت نپذیرفتند. پس عمر بن خطاب با آتشی که همراه داشت آمد تا خانه را بر سر ساکنانش آتش بزند و به زور وارد خانه شوند. فاطمه سلام الله علیها که در کنار در بود، مانع ورود آنان شد، پس قنفذ غلام عمر به شکم فاطمه علیها السلام زد و بر اثر آن پهلوهایش شکست و جنینی را که در شکم داشت و رسول خدا صلی الله علیه وآله او را محسن نامیده بود، سقط کرد. آن حضرت به خاطر این قضیه بیمار شد و بر اثر همین بیماری از دنیا رفت».

 

fhatemeh2

نحوه شهادت صدیقه طاهره علیها السلام از زبان امام صادق علیه السلام

از امام صادق علیه السلام نیز روایات متعددی در این زمینه نقل شده است ؛ از جمله محمد بن جریر طبری شیعی در کتاب دلائل الإمامه می‌نویسد:

عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ هَارُونَ بْنِ مُوسَى التَّلَّعُکْبَرِیِّ عَنْ أَبِیهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ هَمَّامٍ عَنْ أَحْمَدَ الْبَرْقِیِّ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَى عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِی نَجْرَانَ عَنِ ابْنِ سِنَانٍ عَنِ ابْنِ مُسْکَانَ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام قَالَ قُبِضَتْ فَاطِمَهُ علیها السلام فِی جُمَادَى الْآخِرَهِ یَوْمَ الثَّلَاثَاءِ لِثَلَاثٍ خَلَوْنَ مِنْهُ سَنَهَ إِحْدَى عَشْرَهَ مِنَ الْهِجْرَهِ وکَانَ سَبَبُ وَفَاتِهَا أَنَّ قُنْفُذاً مَوْلَى عُمَرَ لَکَزَهَا بِنَعْلِ السَّیْفِ بِأَمْرِهِ فَأَسْقَطَتْ مُحَسِّناً ومَرِضَتْ مِنْ ذَلِکَ مَرَضاً شَدِیداً ولَمْ تَدَعْ أَحَداً مِمَّنْ آذَاهَا یَدْخُلُ عَلَیْهَا وکَانَ الرَّجُلَانِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِیِّ صسَأَلَا أَمِیرَ الْمُؤْمِنِینَ صأَنْ یَشْفَعَ لَهُمَا إِلَیْهَا فَسَأَلَهَا أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ علیه السلام فَلَمَّا دَخَلَا عَلَیْهَا قَالا لَهَا کَیْفَ أَنْتِ یَا بِنْتَ رَسُولِ اللَّهِ قَالَتْ بِخَیْرٍ بِحَمْدِ اللَّهِ ثُمَّ قَالَتْ لَهُمَا مَا سَمِعْتُمَا النَّبِیَ‏ یَقُولُ فَاطِمَهُ بَضْعَهٌ مِنِّی فَمَنْ آذَاهَا فَقَدْ آذَانِی ومَنْ آذَانِی فَقَدْ آذَى اللَّهَ قَالا بَلَى قَالَتْ فَوَ اللَّهِ لَقَدْ آذَیْتُمَانِی قَالَ فَخَرَجَا مِنْ عِنْدِهَا علیها السلام وهِیَ سَاخِطَهٌ عَلَیْهِمَا.

الطبری. محمد بن جریر، دلائل الإمامه، ص۱۳۵

 

 

دلائل الإمامه طبری شیعی جلد

دلائل الإمامه طبری شیعی جلد

دلائل الإمامه طبری شیعی جلد

دلائل الإمامه طبری شیعی جلد

دلائل الإمامه طبری شیعی صفحه 45

دلائل الإمامه طبری شیعی صفحه ۴۵ . خبر الوفاه والدفن وما جری

دلائل الإمامه طبری ص 46

دلائل الإمامه طبری شیعی ، صفحه ۴۶ . سبب وفات صدیقه شهیده

«ابو بصیر از امام صادق علیه السلام نقل کرده است که فرمود: فاطمه زهرا علیها السلام در روز سه شنبه سوم جمادی الثانی سال یازدهم هجری از دنیا رفت و سبب وفات آن حضرت نیز این بود که قنفذ غلام عمر به دستور او با غلاف شمشیر ضربه‌ای به او زد که محسن را سقط کرد و به خاطر آن به شدت بیمار شد.

آن حضرت به هیچ یک از کسانی که او را اذیت کرده بودند، اجازه نداد که بر او وارد شوند. دو نفر از اصحاب رسول خدا صلی الله علیه وآله از امیرمؤمنان علیه السلام اجازه گرفتند که شفاعت آن‌ها را بنماید که بر آن حضرت وارد شوند و امیرمؤمنان علیه السلام برای آنان اجازه گرفت. هنگامی که وارد شدند، از حال صدیقه طاهره علیها السلام سؤال کردند، آن حضرت فرمود: خدا را شکر خوبم.

سپس فرمود: آیا از رسول خدا صلی الله علیه وآله نشنیدید که می‌فرمود: فاطمه پاره‌ای از تن من است، هر کس او را بیازارد به راستی که مرا آزرده است و هر کس مرا بیازارد خدا را آزرده است؟ گفتند: بله شنیده‌ایم. پس فرمود: به خدا سوگند که شما دو نفر مرا اذیت کرده‌اید. امام صادق علیه السلام فرمود: آن دو نفر از نزد آن حضرت خارج شدند؛ در حالی که صدیقه طاهره سلام الله علیها بر آن دو خشمگین بود».

سند این روایت معتبر و تمام روات آن ثقه هستند؛ چنانچه شیخ جواد تبریزی رحمه الله می‌نویسد:

وأما ما جرى علیها من الظلم فهو متواتر اجمالا، فإن خفاء قبرها علیها السلام إلى یومنا هذا، ودفنها لیلا بوصیه منها شاهدان على ما جرى علیها بعد أبیها، مضافا… بسند معتبر عن الکاظم علیه السلام قال: إن فاطمه علیها السلام صدیقه شهیده، وهو ظاهر فی مظلومیتها وشهادتها، ویؤیده أیضا ما فی البحار (ج۴۳، باب۷، رقم۱۱) عن دلائل الإمامه للطبری بسند معتبر عن الصادق (ع): … وکان سبب وفاتها أن قنفذا مولى الرجل لکزها بنعل السیف بأمره فأسقطت محسنا.

الخوئی، السید أبو القاسم، صراط النجاه فی أجوبه الاستفتاءات مع تعلیقات وملحق لسماحه آیه الله العظمى المیرزا الشیخ جواد التبریزی، ج۳، ص۴۴۱.

 

صراط النجاه . شیخ جواد تبریزی جلد

صراط النجاه . شیخ جواد تبریزی جلد

صراط النجاه شیخ جواد تبریزی جلد 3

صراط النجاه شیخ جواد تبریزی جلد ۳

صراط النجاه شیخ جواد تبریزی ص440

روایات ظلم به حضرت زهرا س متواتر است

صراط النجاه شیخ جواد تبریزی جلد 3 ص441

روایات شهادت حضرت زهرا معتبر است

«و اما ستم‌هایی که بر صدیقه طاهره علیها السلام وارد شده است اجمالا متواتر است. مخفی بودن قبر آن حضرت تا امروز و همچنین وصیت ایشان که او را شبانه دفن کنند، شاهد بر این مسأله هستند. علاوه بر این… با سند معتبر از امام کاظم علیه السلام نقل شده است که فرمود: «به راستی که فاطمه علیها السلام صدیقه و شهیده است» این جمله دلالت بر مظلومیت و شهادت آن حضرت دارد. مؤید این روایت، روایت دیگری است که در بحار الأنوار از کتاب دلائل الإمامه طبری با سند معتبر از امام صادق علیه السلام نقل شده است که سبب شهادت آن حضرت ضربه‌ای بود که قنفذ غلام عمر به دستور او بر فاطمه سلام الله علیها وارد کرد و محسنش را سقط کردند».

خشم و ناراحتی امام جواد  علیه السلام از ستم‌هایی که آن دو نفر بر فاطمه علیها السلام روا داشتند:

محمد بن جریر طبری شیعی روایت دیگری هم از امام جواد علیه السلام در این باره نقل کرده‌اند که آن حضرت خشم و ناراحتی خود را از ستم‌هایی که ابوبکر و عمر بر مادرش صدیقه طاهره سلام الله علیها روا داشته‌اند، اظهار کرده و به خداوند سوگند یاد می‌کند که انتقام مادرش را از ستم‌گران خواهد گرفت:

وأَخْبَرَنِی أَبُو الْحُسَیْنِ مُحَمَّدُ بْنُ هَارُونَ بْنِ مُوسَى، قَالَ: حَدَّثَنَا أَبِی (رَضِیَ اللَّهُ عَنْهُ)، قَالَ: أَخْبَرَنِی أَبُو جَعْفَرٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ بْنِ أَحْمَدَ بْنِ الْوَلِیدِ، قَالَ: حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ الْبَرْقِیُّ، قَالَ: حَدَّثَنِی زَکَرِیَّا بْنُ آدَمَ، قَالَ: إِنِّی لَعِنْدَ الرِّضَا علیه السلام إِذْ جِی‏ءَ بِأَبِی جَعْفَرٍ علیه السلام، وسِنُّهُ أَقَلُّ مِنْ أَرْبَعِ سِنِینَ، فَضَرَبَ بِیَدِهِ‏ إِلَى الْأَرْضِ، ورَفَعَ رَأْسَهُ إِلَى السَّمَاءِ فَأَطَالَ الْفِکْرَ، فَقَالَ لَهُ الرِّضَا علیه السلام: بِنَفْسِی أَنْتَ، لِمَ طَالَ فِکْرُکَ؟ فَقَالَ علیه السلام: فِیمَا صُنِعَ‏ بِأُمِّی‏ فَاطِمَهَ علیها السلام، أَمَا واللَّهِ لَأُخْرِجَنَّهُمَا ثُمَّ لَأُحْرِقَنَّهُمَا، ثُمَّ لَأُذَرِّیَنَّهُمَا، ثُمَّ لَأَنْسِفَنَّهُمَا فِی الْیَمِّ نَسْفاً. فَاسْتَدْنَاهُ، وقَبَّلَ مَا بَیْنَ عَیْنَیْهِ، ثُمَّ قَالَ: بِأَبِی أَنْتَ وأُمِّی، أَنْتَ لَهَا. یَعْنِی الْإِمَامَهَ.

الطبری، محمد بن جریر، دلائل الإمامه، ص۴۰۱.

 

دلائل الإمامه طبری شیعه جلد

دلائل الإمامه طبری شیعه جلد

دلائل الإمامه طبری، ص207

خشم و ناراحتی امام جواد علیه السلام از ستم‌هایی که آن دو نفر بر فاطمه علیها السلام روا داشتند

«زکریا بن آدم گفت: خدمت امام رضا علیه السلام بودم که حضرت جواد را که در آن زمان کمتر از چهار سال داشتند، آوردند. آن حضرت دست خود را بر زمین کوبید و رو به آسمان بلند کرد و مدتى در فکر بود تا این که امام رضا علیه السلام فرمود: جانم به فدایت! در چه فکرى چنین فرو رفته‏اى؟ فرمود: در فکر ظلمی که به مادرم فاطمه سلام الله علیها روا داشتند. به خدا سوگند آن دو نفر را از قبر خارج می‌کنم و آتش می‌زنم و خاکسترشان را به باد می‌دهم و به دریا می‌ریزم. امام رضا علیه السلام آن حضرت را پیش کشید و پیشانى مبارکش را بوسید و فرمود: پدر و مادرم به فدایت! شایسته امامتى».

سند این روایت نیز، همان سند روایت گذشته صحیح است.

 

اللهم عجل لولیک الفرج