دیدگاه بزرگان شیعه در باره روایات مظلومیت و شهادت صدیقه شهیده سلام الله علیها و تواتر آن

بسم رب الصدیقه الشهیده

 

گاهی دیده می‌شود که برخی از مخالفان، تحدی می‌کنند که شیعیان یک روایت صحیح در باره شهادت حضرت زهرا سلام الله علیها و کتک خودرن آن حضرت، از کتاب‌های شیعه بیاورید تا ثابت شود که چنین قضیه‌ای اتفاق افتاده است.

در پاسخ به این دسته از افراد باید گفت:

چنین درخواستی از اساس اشتباه است؛ زیرا از دیدگاه شیعه روایات شهادت و مظلومیت آن حضرت متواتر است و روایت متواتر نیازی به اثبات صحت سند ندارد؛ هرچند که سندهای صحیحی نیز در این باره وجود دارد.

از این رو تمام علمای شیعه در طول تاریخ بر این قضیه اجماع داشته‌اند و همواره در ایام فاطمیه عزاداری کرده‌اند که همین مسأله برای اثبات این قضیه از دیدگاه شیعیان کافی است.

 

چگونه رنگ خدای گرفت، هوای بهاریت ، فاطمه جان

چگونه رنگ خدای گرفت، هوای بهاریت ، فاطمه جان

 

شیخ الطائفه ، شیخ محمد بن الحسن طوسی رحمت الله علیه متوفاى۴۶۰ دانشمند نامدار شیعه در این باره می‌گوید:

ومما أنکر علیه: ضربهم لفاطمه (علیها السلام)، وقد روی: أنهم ضربوها بالسیاط ، والمشهور الذی لا خلاف فیه بین الشیعه: أن عمر ضرب على بطنها حتى أسقطت، فسمی السقط محسنا.

والروایه بذلک مشهوره عندهم. وما أرادوا من إحراق البیت علیها – حین التجأ إلیها قوم، وامتنعوا من بیعته.

ولیس لأحد أن ینکر الروایه بذلک، لأنا قد بینا الروایه الوارده من جهه العامه من طریق البلاذری وغیره، وروایه الشیعه مستفیضه به، لا یختلفون فی ذلک.

از کارهایی برابوبکر که ناروا دانسته‌اند؛ زدن‌ ‌ فاطمه‌ علیها السلام‌ توسط آن‌ها است؛ و به درستی روایت‌ شده‌ است‌ که‌: آن‌ها‌ فاطمه‌ را با شلاّق‌ زدند. و در روایت ‌مشهوری‌ که‌ شیعیان در آن اختلاف ندارند ، آمده است که:‌ عمر به شکم‌ فاطمه‌ علیها السلام زد که بر اثر آن، جنین‌ خود را سقط‌ کرد؛ و آن‌ جنین‌ را مُحْسِن‌ نامیدند. روایات‌ این قضیه‌ در میان‌ شیعیان‌ مشهور است‌.

و یکی از  کارهای ابوبکر که‌ ناروا شمرده‌اند این است که : چون‌ گروهی‌ به خانۀ فاطمه‌ پناه آوردند‌، و از بیعت‌ امتناع‌ کردند، آن‌ها قصد داشتند خانه‌ را به‌ روی‌ فاطمه‌ آتش‌ بزنند.

هیچکس‌ نمی‌تواند روایات‌ این قضیه‌ را انکار کند؛ زیرا ما روایات‌ آن‌ را از طریق‌ عامّه‌ را از بلاذری‌ و دیگران نقل کردیم و روایت‌ شیعه نیز در این زمینه‌ مستفیض است است‌ و هیچ شیعه‌ای آن اختلاف نکرده است‌.

تلخیص الشافی، ج۳، ص۱۵۶.

 

تلخیص الشافی ، شیخ طوسی ، جلد

تلخیص الشافی ، شیخ طوسی ، جلد

تلخیص الشافی ، شیخ طوسی ، صفحه اول

تلخیص الشافی ، شیخ طوسی ، ج3، ص156

تلخیص الشافی ، شیخ طوسی ، ج۳، ص۱۵۶

 

و علامه مجلسی رضوان الله تعالی علیه نیز در این باره می‌گوید:

علامه مجلسی رضوان الله تعالی علیه در کتاب مرأه العقول در این باره می‌نویسد:

مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنِ الْعَمْرَکِیِّ بْنِ عَلِیٍّ عَنْ عَلِیِّ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ أَخِیهِ أَبِی الْحَسَنِ ع قَالَ إِنَّ فَاطِمَهَ علیها السلام صِدِّیقَهٌ شَهِیدَهٌ .  الحدیث الثانی صحیح…

ثم إن هذا الخبر یدل على أن فاطمه صلوات الله علیها کانت شهیده و هو من المتواترات و کان سبب ذلک أنهم لما غصبوا الخلافه و بایعهم أکثر الناس بعثوا إلى أمیر المؤمنین علیه السلام لیحضر للبیعه، فأبى فبعث عمر بنار لیحرق على أهل البیت بیتهم و أرادوا الدخول علیه قهرا، فمنعتهم فاطمه عند الباب فضرب قنفذ غلام عمر الباب على بطن فاطمه علیها السلام فکسر جنبیها و أسقطت لذلک جنینا کان سماه رسول الله صلى الله علیه و آله محسنا، فمرضت لذلک و توفیت صلوات الله علیها فی ذلک المرض.

از امام کاظم علیه السلام نقل شده است که فاطمه علیها السلام ،‌ صدیقه و شهیده بود . این حدیث صحیح است .

این روایت دلالت می‌کند که فاطمه که صلوات خدا بر او باد، شهیده بوده است و این مسأله از متواترات است. سبب شهادت آن حضرت این بوده است که وقتی آن‌ها خلافت را غصب کردند و اکثر مردم با آن‌ها بیعت کردند، به دنبال امیرمؤمنان علیه السلام فرستادند تا او برای بیعت بیاوردند. آن حضرت امتناع کرد . پس عمر را به همراه آتش فرستاد تا خانه را بر سر اهل بیت علیهم السلام به آتش بکشد.

آن‌ها می‌خواستند به زور وارد خانه شوند که فاطمه که نزدیک در بود، مانع آنان شد؛ پس قنفذ غلام عمر در خانه به شکم فاطمه علیها السلام زد. در این اثر این ضربه پهلوی آن حضرت شکست و جنینش که رسول خدا صلی الله علیه وآله آن را محسن نامیده بود، سقط شد. به همین خاطر بیمار شد و از همین بیماری نیز از دنیا رفت.

مرآه العقول ، ج۵، ص۳۱۵ ـ ۳۱۸ .

 

fatemi-shahida7

مرآه العقول ، علامه مجلسی . جلد

fatemi-shahida8

مرآه العقول ، علامه مجلسی ، جلد ۵ ، صفحه اول

 

fatemi-shahida10

مرآه العقول ، علامه مجلسی ، ج۵، ص۳۱۸

و شیخ جواد تبریزی در این باره می‌نویسد:

وأما ما جرى علیها من الظلم فهو متواتر اجمالا ، فإن خفاء قبرها (ع) إلى یومنا هذا ، ودفنها لیلا بوصیه منها شاهدان على ما جرى علیها بعد أبیها ، مضافا لما نقل عن علی (ع) من الکلمات (فی الکافی ج۱، ح۳، باب مولد الزهراء (ع) من کتاب الحجه) حال دفنها قال : «وَسَتُنْبِئُکَ ابْنَتُکَ بِتَظَافُرِ أُمَّتِکَ عَلَى هَضْمِهَا فَأَحْفِهَا السُّؤَالَ وَاسْتَخْبِرْهَا الْحَالَ فَکَمْ مِنْ غَلِیلٍ مُعْتَلِجٍ بِصَدْرِهَا لَمْ تَجِدْ إِلَى بَثِّهِ سَبِیلًا وَسَتَقُولُ وَیَحْکُمُ اللَّهُ وَهُوَ خَیْرُ الْحاکِمِین‏» وقال (ع) : «ِ فَبِعَیْنِ اللَّهِ تُدْفَنُ ابْنَتُکَ سِرّاً وَ تُهْضَمُ حَقَّهَا وَ تُمْنَعُ إِرْثَهَا وَ لَمْ یَتَبَاعَدِ الْعَهْدُ وَ لَمْ یَخْلَقْ مِنْکَ الذِّکْرُ وَ إِلَى اللَّهِ یَا رَسُولَ اللَّهِ الْمُشْتَکَى» . (و ح ۲ من نفس الباب) بسند معتبر عن الکاظم ( ع ) قال : «إِنَّ فَاطِمَهَ علیها السلام صِدِّیقَهٌ شَهِیدَهٌ» ، وهو ظاهر فی مظلومیتها وشهادتها ، ویؤیده أیضا ما فی البحار ( ج ۴۳ باب ۷ رقم ۱۱ ) عن دلائل الإمامه للطبری بسند معتبر عن الصادق ( ع ) : «وَ کَانَ سَبَبُ وَفَاتِهَا أَنَّ قُنْفُذاً مَوْلَى الرجل لَکَزَهَا بِنَعْلِ السَّیْفِ «۵» بِأَمْرِهِ، فَأَسْقَطَتْ مُحَسِّنا .

اما ظلم‌هایی که بر آن حضرت شد، به صورت اجمالی متواتر است؛ زیرا مخفی ماندن قبر آن حضرت تا این زمان و دفن شبانه او بنابر وصیتی که خودش کرد، شاهد جریان‌هایی است که پس پدرش اتفاق افتاده است. علاوه بر این از علی علیه السلام در کتاب شریف کافی در باب ولادت حضرت زهرا از کتاب حجت نقل شده است که آن حضرت در زمان دفن همسرش فرمود: «امانتى که به من سپرده بودى برگردانده شد، و به صاحبش رسید، از این پس اندوه من جاودانه، و شبهایم، شب زنده دارى است، تا آن روز که خدا خانه زندگى تو را براى من برگزیند.

به زودى دخترت تو را آگاه خواهد ساخت که امّت تو چگونه در ستمکارى بر او اجتماع کردند، از فاطمه سلام الله علیها بپرس، و احوال اندوهناک ما را از او خبر گیر، که هنوز روزگارى سپرى نشده، و یاد تو فراموش نگشته است»

و فرمود: «خدا گواهست که دخترت پنهانی بخاک می‏رود. هنوز چند روزی از مرگ تو نگذشته، و نام تو از زبانها نرفته،ح ق او را بردند و میراث او را خوردند .درد دل را با تو در میان می‏گذارم »

و در همین باب با سند معتبر از امام کاظم علیه السلام نقل شده است که فرمود: «به راستی که فاطمه علیها السلام صدیقه و شهیده است» این جمله دلالت بر مظلومیت و شهادت آن حضرت دارد. مؤید این روایت، روایت دیگری است که در بحار الأنوار از کتاب دلائل الإمامه طبری با سند معتبر از امام صادق علیه السلام نقل شده است که سبب شهادت آن حضرت ضربه‌ای بود که قنفذ غلام عمر به دستور او بر فاطمه سلام الله علیها وارد کرد و محسنش را سقط کردند».

صراط النجاه ،  المیرزا التبریزی ، ج۳، ص۴۴۱

fatemi-shahida15

صراط النجاه ، شیخ جواد تبریزی . جلد ۳

fatemi-shahida16

صراط النجاه ، شیخ جواد تبریزی ، جلد ۳ ، صفحه اول

fatemi-shahida17

صراط النجاه ، شیخ جواد تبریزی، ج۳، ص۴۴۰

fatemi-shahida18

صراط النجاه ، شیخ جواد تبریزی، ج۳‌، ص۴۴۱

 

البته کسانی دیگری نیز یافت می‌شود که این قضیه را متواتر اعلام کرده‌اند؛ ولی برای اثبات مسأله همین اندازه کافی است.

بنابراین داستان هجوم به خانه وحی، کتک خوردن صدیقه شهیده سلام الله علیها و همچنین سقط شدن حضرت محسن علیه السلام و در نتیجه شهادت آن بانو، از دیدگاه شیعیان متواتر و اجماعی است؛ از این رو درخواست روایت صحیح در چنین مسأله‌ای، نشانگر عدم آشنایی درخواست کننده با قواعد علمی علم حدیث است.

موفق باشید

سید محمد یزدانی

ربیع الثانی ۱۴۲۶هـ