از دیدگاه وهابی‌ها، هر نوع تبرک به غیر رسول خدا (ص) ، حرام و شرک محسوب می‌شود؛ اما جالب است که خود وهابی‌ها روایتی را تصحیح کرده‌اند که رسول خدا (ص) به آب وضوی مسلمانان، تبرک می‌کرده است.

 

طبرانی در کتاب المعجم الأوسط روایتی را با سند معتبر این گونه نقل می‌کند:

حَدَّثَنا أَحْمَدُ بْنُ یَحْیَى الْحُلْوَانِیُّ، قَالَ: نا مُحْرِزُ بْنُ عَوْنٍ، قَالَ: نا حَسَّانُ بْنُ إِبْرَاهِیمَ الْکِرْمَانِیُّ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِیزِ بْنِ أَبِی رَوَّادٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ: قُلْتُ: یَا رَسُولَ اللَّهِ، الْوُضُوءُ مِنْ جَرٍّ جَدِیدٍ مُخَمَّرٍ أَحَبُّ إِلَیْکَ أَمْ مِنَ الْمَطَاهِرِ؟ فَقَالَ: ” لا، بَلْ مِنَ الْمَطَاهِرِ، إِنَّ دِینَ اللَّهِ الْحَنِیفِیَّهُ السَّمْحَهُ “، قَالَ: وَکَانَ رَسُولُ اللَّهِ (ص) یَبْعَثُ إِلَى الْمَطَاهِرِ، فَیُؤْتَى بِالْمَاءِ، فَیَشْرَبُهُ، یَرْجُو بَرَکَهَ أَیْدِی الْمُسْلِمِینَ.

از ابن عمر نقل شده است که رسول خدا صلی الله علیه وآله کسانی را می‌فرستاد تا از حوضچه‌ها آب بیاورند تا به امید تبرک به دستان مسلمانان، از آن بنوشد.

الطبرانی ، المعجم الأوسط  ج ۱   ص ۲۴۳، ح۷۹۴ .

 

1 2 3 4

 

همین روایت را بیهقی در شعب الإیمان ، ج۴، ص۲۸۷ و ابو نعیم اصفهانی در حلیه الأولیاء وطبقات الأصفیاء ، ج۸، ص۲۰۳ ، نقل کرده‌اند و دکتر عبد العلی  عبد الحمید حامد، محقق شعب الإیمان گفته است که سند این روایت «حسن» است.

 

5 6 7

 

ابوبکر هیثمی در مجمع الزوائد، پس از نقل این روایت می‌گوید:

رواه الطبرانی فی الأوسط ورجاله موثقون وعبد العزیز بن أبی رواد ثقه ینسب إلى الإرجاء

این روایت را طبرانی در المعجم الأوسط نقل کرده و تمام روات آن ثقه هستند. عبد العزیز بن أبی رواد نیز ثقه است؛ هر چند که به پیروی از مرجئه متهم شده است.

مجمع الزوائد ومنبع الفوائد، ج۱، ص۲۹۵.

 

8 9 10

 

و صالحی شامی در کتاب سبل الهدی والرشاد، سند آن را «جید» دانسته است.

وروى الطبرانی بسند جید عن ابن عمر رضی الله تعالى عنهما قال : کان رسول الله صلى الله علیه وسلم یبعث إلى المطاهر فیؤتى بالماء فیشربه یرجو برکه أیدی المسلمین

محمد بن یوسف الصالحی الشامی ، سبل الهدى والرشاد  ج ۷   ص ۳۴۶.

 

11 12 13

 

 

محمد ناصر الدین البانی، دانشمند نامدار وهابی در کتاب صحیح جامع الصغیر همین روایت را نقل کرده و گفته است که سند این روایت «حسن» است:

صحیح جامع الصغیر، ج۲، ص۸۸۱

 

14 15 16

 

و در کتاب سلسله الأحادیث الصحیحه، همین روایت را نقل کرده و می‌گوید:

وقال : ” لم یروه عن عبد العزیز إلا حسان ” . قلت : وهو مختلف فیه والأکثرون على توثیقه ، والذی یترجح عندی أنه وسط حسن الحدیث ، ولاسیما وقد خرج له البخاری فی ” صحیحه ” ، وقال الحافظ : ” صدوق یخطىء ” .

والحدیث قال الهیثمی (۱ / ۲۱۴ ) : ” رواه الطبرانی فی ” الأوسط ” ، و رجاله موثقون ، وعبد العزیز بن أبی رواد ثقه ینسب إلى الإرجاء ” . قلت : واحتج به مسلم وإرجاؤه لا یضر حدیثه کما هو مقرر فی ” مصطلح الحدیث ” . ( المطاهر ) : جمع ( المطهره ) : کل إناء یتطهر منه کالإبریق و السطل و الرکوه و غیرها کما فی ” المعجم الوسیط “

طبرانی این روایت را نقل کرده و گفته است: این روایت را از عبد العزیز ، فقط حسان نقل کرده است. من می‌گویم: علما در باره حسان اختلاف دارند، بیشتر علما او را توثیق کرده‌اند. نظری که بنده آن را ترجیح می‌دهم، این است که روایت او متوسط و حسن است؛ به خصوص که بخاری در صحیح خود روایتی از او نقل کرده است . و حافظ (ابن حجر) در باره او گفته است که او راستگو است؛ ولی خطا می‌کند .

و هیثمی در باره این روایت گفته است که این روایت را طبرانی در کتاب الأوسط نقل کرده و تمام راویان آن موثق هستند و عبد العزیز بن أبی رواد، ثقه است؛ هرچند که به پیروی از مرجئه، متهم شده است.

من می‌گویم: مسلم به روایت او احتجاج کرده است، پیروی او از مذهب مرجئه، به حدیثش ضرری نمی‌زند؛ همان‌طوری که در علم مصطلح الحدیث ثابت شده است. مطاهر جمع مطهره است و مقصود از آن هر نوع ظرفی است که برای وضو استفاده می‌کنند؛ مثل کوزه، سطل، مشک و…

سلسله الأحادیث الصحیحه، ج۵، ص۱۵۴

 

17 18 19

 

جمع بندی بحث سندی این روایت، این است که حد اقل سند آن «حسن» است و روایت «حسن» همانند روایت «صحیح» برای اهل سنت و وهابیت حجت است.

نتیجه آن که اگر تبرک، آن طور که وهابی ها مدعی هستند، حرام و شرک باشد، پس رسول خدا صلی الله علیه وآله اولین مشرک بوده است و ما مسلمانان نیز دوست داریم که مشرک باشیم و به این شرک افتخار هم می‌کنیم. اگر قرار است که (بر اساس ادعای وهابیت) پیامبر خدا به خاطر تبرک به آب وضوی مسلمانان، به جهنم برود، ما هم با کمال افتخار او را همراهی خواهیم کرد .

 

سید محمد یزدانی

هفتم شعبان ، ۱۴۳۶ هـ