ابن قدامه مقدسی متوفای ۶۲۰هـ که از او به عنوان بزرگترین فقیه حنابله و از کتاب او با عنوان برترین و گسترده‌ترین کتاب فقهی پیروان احمد بن حنبل یاد کرده‌اند، یکی از کسانی است که به صراحت دفن در کنار صالحان به منظور تبرک به جنازه آنان را مستحب دانسته است.

و حال این که وهابی‌ها تبرک به قبور را از اعمال اهل جاهلیت، از اخلاق بت‌پرستان، طنت یهود ، نصاری و اهل جاهلیت اعلام کرده‌اند.

در کتاب مجموع فتاوى ابن باز ، ج۱، ص۳۹۴ آمده است:

وأما قصد الزائر للقبور التبرک بها , فلیس ذلک من دین الإسلام بل هو من أعمال أهل الجاهلیه, ومن أخلاق عباد الأوثان, فیجب الحذر منه, ونهی الزوار عنه… وأما التبرک بها والبناء علیها والکتابه علیها وقصدها للدعاء عندها فلیس ذلک من سنته بل هو من سنه الیهود والنصارى وأهل الجاهلیه, نسأل الله لنا وللمسلمین جمیعا العافیه من ذلک.

اگر قصد زائر قبور، تبرک به آن‌ها باشد، این عمل او مطابق دین اسلام نیست؛ بلکه از کارهای مردم دوران جاهلیت و از رفتارهای بت پرستان است؛ پس واجب است که از آن دوری و زائران از این کار بازداشته شوند.

اما تبرک به قبر‌ها، ساختان بر روی آن، نوشتن بر روی قبر و حرکت به سمت قبور برای دعا در کنار قبور، از سنت رسول خدا صلی الله علیه وآله نیست؛ بلکه این کار از سنت یهود، نصاری و مردم زمان جاهلیت است.

 

 

tabarok-ebnqodama1 tabarok-ebnqodama2 tabarok-ebnqodama3

 

اما ابن قدامه مقدسی در کتاب معتبر المغنی می‌نویسد:

فصل ویستحب الدفن فی المقبره التی یکثر فیها الصالحون والشهداء لتناله برکتهم وکذلک فی البقاع الشریفه…

مستحب است که میت در مقبره‌ای دفن شود که صالحان و شهدا در آن جا زیاد دفن شده‌اند؛ تا برکت آن‌ها شامل حال میت شود. همچنین به همین دلیل مستحب است که در زیارت‌گاه‌های شریف دفن شود…

المغنی ، ج۳، ص۴۴۲

 

tabarok-ebnqodama4 tabarok-ebnqodama5 tabarok-ebnqodama6

 

 

شمس الدین ذهبی در باره شرح حال شخصیت ابن قدامه مقدسی می‌نویسد:

ابن قدامه . الشیخ الإمام القدوه العلامه المجتهد شیخ الإسلام موفق الدین أبو محمد عبد الله بن أحمد بن محمد بن قدامه بن مقدام بن نصر المقدسی الجماعیلی ثم الدمشقی الصالحی الحنبلی صاحب المغنی…

وکان عالم أهل الشام فی زمانه

قال ابن النجار کان إمام الحنابله بجامع دمشق وکان ثقه حجه نبیلا غزیر الفضل نزها ورعا عابدا على قانون السلف علیه النور والوقار ینتفع الرجل برؤیته قبل أن یسمع کلامه

وقال عمر بن الحاجب هو إمام الأئمه ومفتی الأمه خصه الله بالفضل الوافر والخاطر الماطر والعلم الکامل طنت بذکره الأمصار وضنت بمثله الأعصار أخذ بمجامع الحقائق النقلیه والعقلیه إلى أن قال وله المؤلفات الغزیره وما أظن الزمان یسمح بمثله متواضع حسن الإعتقاد ذو أناه وحلم ووقار مجلسه معمور بالفقهاء والمحدثین وکان کثیر العباده دائم التهجد لم نر مثله ولم یر مثل نفسه…

قال الضیاء کان رحمه الله إماما فی التفسیر وفی الحدیث ومشکلاته إماما فی الفقه بل أوحد زمانه فیه إماما فی علم الخلاف أوحد فی الفرائض إماما فی أصول الفقه إماما فی النحو والحساب والأنجم السیاره والمنازل…

ابن قدامه، استاد، پیشوا، رهبر، علامه، مجتهد و شیخ الإسلام بود.

او دانشمند مردم شام در زمان خودش به شمار می‌رفت.

ابن نجار گفته: او پیشوا پیروان مذهب حنبلی در مسجد جامع دمشق بود. او مورد اعتماد، حجت، بزرگوار، دارای فضل بسیار ، پاکدامن، با تقوا ، عابد ، پیرو مذهب سلف و دارای نور و وقار بود. مردم با دیدن او پیش از شنیدن کلامش سود می‌بردند.

عمر بن حاجب گفته: او پیشوای پیشوایان و مفتی امت بود . خداوند به او شایستگی بسیار، علم کامل و… زمانه همانند او را ندیده است، متواضع و دارای اعتقاد درست ، بردباری، شکیبائی و وقار بود. مجلس درس او همواره با حضور فقها و محدثین آباد بود. زیاد عبادت می‌کرد، همواره در حال تهجد بود، او همانند خودش را ندیده و من نیز همانند او را ندیده‌ام.

ضیاء الدین مقدسی در باره او گفته: در علم تفسیر، علم حدیث و مشکلات آن و علم فقه پیشوای آن زمان؛ بلکه یگانه دوران بود. در علم خلاف، یکتا و در علم واجبات ، علم اصول، علم نحو، ریاضیات، نجوم و … پیشتاز بود.

سیر أعلام النبلاء  ج ۲۲   ص ۱۶۵

 

tabarok-ebnqodama7 tabarok-ebnqodama8 tabarok-ebnqodama9 tabarok-ebnqodama10 tabarok-ebnqodama11 tabarok-ebnqodama12

 

با این حساب، از دیدگاه علمای وهابی، ابن قدامه مقدسی نیز همانند دیگر علمای اهل سنت، مسلمان نبوده است؛ بلکه بت‌پرست، یهودی ، نصرانی و … بوده ؛ چون تبرک به قبور صالحان مشروع؛ بلکه مستحب می‌دانسته است.