اصحاب رسول خدا صلی الله علیه وآله به خانه عثمان یورش ببرند، درب خانه را آتش بزنند، به همسر عثمان تعرض و دست‌درازی کنند و… اما عثمان هیچ حرکتی علیه آنان نکرد. نه تنها شمشیر برنداشت و از تعرض و بی‌حرمتی به همسرش جلوگیری نکرد؛ بلکه حتی اعتراض هم ننمود…

 

عثمان بن عفان، سومین خلیفه اهل سنت، توسط اصحاب رسول خدا صلی الله علیه وآله کشته شد.

تعدادی زیادی از مسلمانان از شهرهای مختلف در مدینه گرد آمده بودند و به عملکرد عثمان؛ به ویژه در امور مالی و سپردن بیت المال به اطرافیان و اقوام خود، معترض بودند . بارها سعی کردند که از طریق گفتگو به غائله خاتمه دهند؛ اما عثمان که منتظر لشکر معاویه بود، حتی مذاکره را هم نمی‌پذیرفت.

یکی از اصحاب به نام «نیار بن عیاض» برای یافتن راه حل و پایان غائله با عثمان در حال گفتگو بود که یکی از اطرافیان او تیری انداخت و این صحابی را کشت . دیگر مسلمانان که از این کار به شدت به خشم آمده بودند، خواستار قصاص قاتل شدند؛ اما عثمان قاتل را پناه داد و از اجرای حکم الهی جلوگیری کرد. (۱)

این کار باعث شد که اصحاب رسول خدا صلی الله علیه وآله به خانه عثمان یورش ببرند، درب خانه را آتش بزنند، به همسر عثمان تعرض و دست‌درازی کنند و…

اما عثمان هیچ حرکتی علیه آنان نکرد. نه تنها شمشیر برنداشت و از تعرض و بی‌حرمتی به همسرش جلوگیری نکرد؛ بلکه حتی اعتراض هم ننمود…

طرفداران عثمان مدعی شده‌اند که او مأمور به صبر بود و رسول خدا صلی الله علیه وآله به او دستور داده بود در برابر مهاجمان سکوت و از تعرض به همسرش جلوگیری نکند.

ابن تیمیه حرانی مدعی است که یکی از بزرگترین فضائل عثمان، صبر او در برابر مهاجمان بوده است:

وَمِنَ الْمَعْلُومِ بِالتَّوَاتُرِ أَنَّ عُثْمَانَ کَانَ مِنْ أَکَفِّ النَّاسِ عَنِ الدِّمَاءِ، وَأَصْبَرِ النَّاسِ عَلَى مَنْ نَالَ مِنْ عِرْضِهِ، وَعَلَى مَنْ سَعَى فِی دَمِهِ فَحَاصَرُوهُ وَسَعَوْا فِی قَتْلِهِ، وَقَدْ عَرَفَ إِرَادَتَهُمْ لِقَتْلِهِ، وَقَدْ جَاءَهُ الْمُسْلِمُونَ مِنْ کُلِّ نَاحِیَهٍ یَنْصُرُونَهُ وَیُشِیرُونَ عَلَیْهِ بِقِتَالِهِمْ، وَهُوَ یَأْمُرُ النَّاسَ بِالْکَفِّ عَنِ الْقِتَالِ، وَیَأْمُرُ مَنْ یُطِیعُهُ أَنْ لَا یُقَاتِلَهُمْ.

فَکَانَ صَبْرُ عُثْمَانَ حَتَّى قُتِلَ مِنْ أَعْظَمِ فَضَائِلِهِ عِنْدَ الْمُسْلِمِینَ

به تواتر ثابت شده است که عثمان خوددارترین افراد نسبت به خونریزی و از صبوترین اشخاص در برابر کسانی بود که به او فحاشی و جسارت می‌کردند و قصد ریختن خونش را داشتند. آن‌ها عثمان را محاصره کرده و قصد کشتنش را داشتند. عثمان از هدف آن‌ها آگاه بود . مسلمانان از هر سو آمدند تا او را یاری کنند و با عثمان در باره جنگ با مهاجمان مشورت کردند؛ اما عثمان مردم را به خودداری از جنگ دستور می‌داد و به کسانی از او حرف شنوی داشتند امر می‌کرد که با آن‌ها نجنگند.

پس صبر عثمان  تا سرحد کشته شدن، از بزرگترین فضیلت او از دیدگاه مسلمانان است.

منهاج السنه النبویه، ج۶، ص۲۸۶.

 

با چشم پوشی از این که هر دو طرف جنگ، هم قاتلان و هم مقتولین ، از اصحاب رسول خدا صلی الله علیه وآله بودند و اصل «عدالت مطلق تمام اصحاب» را که زیر بنای مذهب خلفا به شمار می‌رود، زیر سؤال می‌برد، پرسش‌های دیگری نیز ذهن حق‌جویان درگیر می‌کند که باید طرفداران عثمان به آن پاسخ دهند:

الف: یکی از اطرافیان عثمان، یکی از اصحاب را بدون گناه و به ناحق کشته بود، چرا عثمان از قصاص قاتلش خودداری کرد؟ آیا رسول خدا صلی الله علیه وآله به او سفارش کرده بود که حدود الهی را زیر پا  بگذارد و خون اصحاب به هدر برود؟

ب:اگر صبر عثمان در برابر مهاجمان، فضیلت به حساب می‌آید، چرا صبر امیرمؤمنان علیه السلام در زمان هجوم خلفا به خانه وحی، نه تنها از دیدگاه شما فضیلت نیست؛ بلکه آن را تمسخر هم می‌کنید؟

ج: کشته شدن عثمان باعث فتنه‌های بسیاری شد. جنگ جمل و صفین به خاطر خونخواهی از قاتلان او به راه افتاد و سبب شد که بیش از یک صد هزار نفر در این دو جنگ کشته شوند. چگونه ممکن است که رسول خدا صلی الله علیه وآله که به عثمان سفارشی کرده باشد که باعث کشته شده این همه مسلمان شود؟