یکی از آیاتی که امامت ، عصمت و حتی وجود امام معصوم در هر عصر و زمانی را ثابت می‌کند ، آیه «یَاأَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَکُونُوا مَعَ الصَّادِقِینَ» (التوبه/۱۱۹) است . در این برنامه به صورت مختصر به این آیه و استدلال شیعیان به آن اشاره شده است.

برنامه یهوابیت، این هفته در نمایشگاه بین المللی قرآن کریم در تهران برگزار شد. به همین دلیل موضوعی مرتبط با قرآن کریم انتخاب شده است.

 

 

دانلود فیلم برنامه

دانلود فیلم برنامه

 

دانلود فایل صوتی

دانلود فایل صوتی

با توجه به این که امکان نمایش مانیتور نداشتیم ، اسکن کتاب ها هم برای آن آماده نشده است .

 


 

برنامه : یهوابیت (۱۵ )

تاریخ : ۱۵ / ۰۳ / ۹۶

مجری :

اللهم صل علی محمد وآل محمد وعجل فرجهم

خدمت تک تک شما بینندگان عزیز شبکه جهانی ولایت عرض سلام و ادب و احترام داریم .

استاد یزدانی :

اعوذ بالله من الشیطان اللعین الرجیم

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمدلله الذی اظهر الوجود ومنه بدأ کل حمد والیه یعود والصلاه والسلام علی الشاهد والمشهود لکل موجود محمد المحمود وعلی آله آل الله الودود خلفاء الله علی عالم الغیب والشهود سیما الحجه بن الحسن المهدی المنتظر الموعود .

بنده هم خدمت حضرتعالی و همچنین خدمت بینندگان عزیز شبکه جهانی ولایت ، سلام و عرض ادب و احترام دارم.امیدوارم طاعات و عبادات شما مورد قبول درگاه الهی قرار گرفته باشد و ما را از دعای خیر خود فراموش نکنید .

سالروز وفات بانوی بزرگ اسلام ، حضرت خدیجه (سلام الله علیها ) را تسلیت عرض می کنم و امیدوارم همه ما را با آنحضرت محشور فرماید و از پیروان یازده تن از فرزندان آن حضرت و امیرالمؤمنین علی بن ابیطالب (علیه السلام) قرار دهد .

مجری :

هفته های گذشته دوشنبه شب ها با برنامه یهوابیت در خدمت شما بودیم ؛اما امشب با توجه به حال و هوای این روزها که در ماه مبارک رمضان و نمایشگاه بین المللی قرآن کریم هستیم ، موضوع دیگری را تقدیم حضور شما می کنیم که استاد یزدانی عزیز در خصوص آن توضیح خواهند داد .

استاد یزدانی :

همان طور که برادر عزیزمان آقای شریفی گفتید ، با توجه به این که در نمایشگاه قرآن کریم هستیم ، قرار است امشب در مورد یک آیه از آیات قرآن کریم که در آن امامت و عصمت امیرالمؤمنین علی بن ابیطالب (علیه السلام) و دیگر ائمه ثابت شده ، بحث کنیم . آیه ۱۱۹ سوره مبارکه توبه که خداوند می فرماید : یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آَمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَکُونُوا مَعَ الصَّادِقِینَ ، ای کسانی که ایمان آورده اید تقوا داشته باشید و با صادقین همراه باشید .

در مورد این آیه تا جایی که فرصت باشد ، مفصل بحث خواهیم کرد . امیدواریم که حق مطلب را ادا کنیم .

مجری :

اساسا سؤالی که در ابتدا مطرح می شود این است که چرا در مورد این آیه صحبت می کنیم و چه چیزی را می خواهی ثابت کنیم .

استاد یزدانی :

این آیه ی ۱۱۹ سوره مبارکه توبه ، یکی از بهترین آیاتی است که در قرآن کریم در مورد امامت آمده . چون از این آیه علاوه بر امامت همه اهل  بیت (علیهم السلام) ، عصمت آن ها هم ثابت می شود و هم چنین ثابت می شود در هر عصر و زمانی یک نفر که عنوان صادقین بر او صدق کند ، وجود دارد و باید وجود داشته باشد و اگر نه این آیه لغو می شود .

اولین مسأله ای که این آیه ثابت می کند ، امام اهل بیت (علیهم السلام) است . چون خداوند در این آیه به صورت مطلق به همه مسلمانان در همه اعصار دستور داده که کُونُوا مَعَ الصَّادِقِینَ ، با صادقین همراه باشید .

این همراهی با صادقین باید چگونه باشد ؟

بعضی ها از معاندین گفتند :کونوا من الصادقین ، ” مع ” را ” من ” گرفتند و از ظهور آیه کاملا عدول کردند و گفتند : راستگو باشید . اما حقیقت مطلب این نیست . حقیقت مطلب این است که خداوند به ما دستور داده که از صادقین تبعیت کنیم و این که فقط راستگو باشیم ، کافیت نمی کند . مقصود از آیه این نیست ؛ بلکه مقصود این است که از صادقین تبعیت کنید .

معنای بودن و همراهی با صادقین قطعا همراهی جسمانی نیست ؛ چون اگر همراهی جسمانی مقصود باشد ، در عصر پیامبر (صلی الله علیه وآله) و نزول آیه ، تعداد زیادی از منافقین در کنار آن حضرت بودند . مثلا عبد الله بن ابی از سران منافقین است که خود را مسلمان و از پیروان رسول خدا (صلی الله علیه وآله) و از مؤمنین آن حضرت می دانست . اما قطعا به این آیه عمل نکرده و نمی تواند مصداق این آیه باشد . یا مثلا در جنگ احد می بینیم که یک سوم مسلمانانی که با پیامبر (صلی الله علیه وآله) رفته بودند ، با عبد الله بن ابی  برگشتند و این ها جزء منافقین هستند .

بنابراین قطعا همراهی جسمانی کفایت نمی کند ؛ بلکه منظور از همراهی یعنی تبعیت و پیروی و دنباله روی . وقتی از این آیه تبعیت و پیروی ثابت شود ، امامت صادقین هم ثابت می شود . یعنی خداوند به ما دستور داده که به طور مطلق از صادقین تبعیت کنیم و این همان امامت است . همان امامت مورد نظر ما است که می خواهیم برای اهل بیت (علیهم السلام) ثابت کنیم . کُونُوا مَعَ الصَّادِقِینَ ، یعنی تبعیت مطلق و بدون قیدو شرط از صادقین است که مصداق صادقین را بحث خواهیم کرد .

علامه مجلسی (ره) در جلد ۳۵ بحار الانوار ، صفحه ۴۱۸ به همین آیه استدلال کرده و گفته :

ولا ریب فی أن المراد بالکون معهم الاقتداء بهم وطاعتهم ومتابعتهم إذ ظاهر أن لیس المراد محض الکون معهم

بالجسم والبدن ، فیدل على إمامتهم …

مراد از بودن  با صادقین ، اقتداء و اطاعت و پیروی از آن ها است . مقصود فقط بودن و همراهی جسمانی نیست ؛ چون بودن جسمانی را همه داشتند .

علامه مجلسی ، بحار الانوار ، ج ۳۵ ، ص ۴۱۸

بنابراین نکته اول این است که مراد از ” صادقین ” ، امام هستند و ما باید از آن ها تبعیت و پیروی کنیم .

نکته ی دومی که این آیه ثابت می کند ، عصمت صادقین است .

چگونه این آیه عصمت را ثابت می کند ؟

خداوند در این آیه می فرماید : همراه با صادقین باشید که منظور پیروی و اطاعت مطلق از صادقین بود . خداوند در این آیه پیروی و اطاعت را بدون قید و شرط قرار داده . یعنی صادقین هر دستور و هر امر و نهی کردند ، وظیفه شما تبعیت و پیروی مطلق است . اطاعت مطلق ، نیاز به عصمت مطلق دارد . وقتی ما وظیفه داریم که به صورت مطلق از شخصی اطاعت کنیم ، باید آن شخص معصوم باشد . اگر آن شخص عصمت نداشته باشد ،‌ما دچار تناقض می شویم . از یک طرف خداوند در ابتدای آیه میفرماید : یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آَمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ ، تقوا داشته باشید و از خدا پیروی کنید . از طرف دیگر دستور داده که به صورت مطلق از صادقین پیروی کنید . اگر صادقین معصوم نباشند و دستوری خلاف دستور خداوند بدهند و صادق نباشند ، ما دچار تناقض می شویم . این که من از صادقین پیروی کنم یا از خداوند پیروی کنم .

بنابراین باید صادقین معصوم باشند تا ما دچار این تناقض نشویم ؛ حتی اگر اشتباه سهوی از صادق سر دهد ، ما باز هم دچار آن تناقض می شویم . یعنی صادق نه تنها باید از گناه و معصیت معصوم باشد ؛ بلکه باید از سهو و نیسان هم معصوم باشد . چون اگر از سهو و نسیان معصوم نباشند ، یک دستور اشتباه از روی سهو نسیان دهند ، ما مجبور هستیم از او اطاعت کنیم . اگر از صادقین اطاعت کنیم ، مخالف دستور خداوند عمل کردیم . اگر از دستور خدا تبعیت کنیم ،‌از دستور صادقین تبعیت نکرده و با آن مخالفت کردیم و این تناقض است .

پس اطاعت مطلق از این آیه ثابت می کند که صادقین باید معصوم باشند و باید تمام دستوراتشان مطابق با دستور خداوند باشد وگرنه ما نمی توانیم از آن ها تبعیت کنیم . بنابراین امامت و عصمت به صورت خیلی واضح و صریح ، از آیه ثابت می شود . البته اگر کسی لجاجت و عناد نداشته باشد .

نکته سومی که از این آیه استفاده می شود ، این است که در هر عصری باید معصوم و یک صادق و یک امامی باشد که این آِیه مصداق پیدا کند . در این آیه خداوند به ما دستور داده که از صادقین تبعیت کنیم . شریعت اسلامی و این دستور خداوند مختص زمان رسول خدا (صلی الله علیه وآله) نبوده و نیست . همان طور که از اصحاب پیامبر (صلی الله علیه وآله) مخاطب کُونُوا مَعَ الصَّادِقِینَ ، بودند ،‌ما هم مخاطب این آیه هستیم . مردمی که در قرون گذشته بودند و مردمی که در قرون آینده خواهد آمد ، مخاطب این آیه هستند که خداوند فرموده : کُونُوا مَعَ الصَّادِقِینَ .

بنابراین وقتی مخاطب این آیه مردم تمام اعصار بودند ، باید مصداق صادقین هم باشد که ما بتوانیم از آن ها اطاعت کنیم. اگر مصداق صادقین نباشد ، آِیه لغو می شود . اولین کسی که این دیدگاه را مطرح کرده ، آقای فخر رازی ، از علمای اهل سنت ، است و استدلال می کند و به آن جواب می دهد .

فخر الدین رازی در تفسیر خود در ذیل آیه ۱۱۹ سوره مبارکه توبه ، همین شبهه را مطرح می کند و می گوید :

قوله : هذا الأمر مختص بزمان الرسول علیه الصلاه والسلام .

قلنا : هذا باطل لوجوه : الأول : أنه ثبت بالتواتر الظاهر من دین محمد علیه الصلاه والسلام أن التکالیف المذکوره فی القرآن متوجهه على المکلفین إلى قیام القیامه ، فکان الأمر فی هذا التکلیف کذلک . والثانی : أن الصیغه تتناول الأوقات کلها بدلیل صحه الاستثناء . والثالث : لما لم یکن الوقت المعین مذکور ….

وهذا المعنى قائم فی جمیع الأزمان ، فوجب حصوله فی کل الأزمان …

ممکن است بعضی ها بگویند : این امر ” کونوا مع الصادقین ” مختص زمان پیامبر (صلی الله علیه وآله) است . ایشان جواب می دهد : این مطلب باطل است ؛ چون دستوراتی که خداوند در قرآن و در این آیه به ما داده ، مخاطبش تمام مکلفین و تمام مسلمانان تا قیام قیامت است . این دستوری که خداوند در آیه داده ، باید همین طور باشد .

ثانیا ، این آیه ” کونوا مع الصادقین ” شامل تمام زمان ها می شود . به دلیل این که ما  میتوانیم استثناء کنیم .

چون می توانیم استثناء کنیم ؛ ولی استثناء نشده ، می خواهد در حقیقت بگوید : مطلق است . مثلا کونوا مع الصادقین فی قرن الاول ، فی قرن الثانی یا فی قرن الثالث . طبیعتا می توان چنین استثنایی داشته باشیم . اما خداوند این استثناء را نزده و فرموده : کُونُوا مَعَ الصَّادِقِینَ ، به صورت مطلق است . پس شامل همه ازمنه و شامل تمام مسلمانان در تمام اعصار می شود .

ثالثا ، وقتی نمی توان استثناء زد ، پس آیه شامل تمام زمان ها می شود .

ما نمی توانیم بگوییم این آیه شامل قرن اول و زمان صحابه و تابعین می شود ؛ اما شامل بعد از آن نمی شود . چون آیه مطلق است و خداوند مقید به زمان خاصی نکرده . وقتی مقید به زمان خاصی نکرده ، پس شامل ما هم می شود .

حال من می خواهم به دستور صادقین عمل کنم . آیا صادقین هست یا نیست ؟ اگر بگوییم هست ، باید به ما نشان دهد. اگر بگوییم نیست ، پس آیه لغو است و دستور خداوند هم لغو است و لغو در آیات قرآن و دستورات خداوند وجود ندارد .

در ادامه می گوید :

این معنا دلالت می کند بر همه زمان ها …

فخرالدین رازی ، تفسیر رازی ، ج ۱۶ ، ص ۲۲۱

به صورت مفصل استدلال های دیگری را هم بیان میکند که بینندگان عزیز می توانند با مراجعه به این کتاب ، استفاده کنند . علمای ما هم دقیقا همین استدلال را کردند . مثلا علامه مجلسی (ره) در جلد ۲۴ بحار الانوار ، صفحه  ۳۴ همین مطلب را می آورد و می گوید :

وأیضا أجمعت الأمه على أن خطاب القرآن عام لجمیع الأزمنه لا یختص بزمان دون زمان ، فلابد من وجود معصوم فی کل زمان لیصح أمر مؤمنی کل زمان بمتابعتهم ….

خطاب قرآن عام است و شامل تمام زمان ها می شود و اختصاص به یک زمان ندارد .

نمی گوید که مخصوص زمان صحابه و تابعین و قرن اول و دوم دارد . بلکه اختصاص به همه زمان ها دارد .

اگر می خواهیم ثابت کنیم که این دستور صحیح است و شامل همه مسلمین می شود ، باید بگوییم در هر عصر و هر زمانی معصومی باشد تا بتوانیم به او اقتدا کنیم .

علامه مجلسی ، بحار الانوار ، ج ۲۴ ، ص ۳۴

مجری :

اگر اخبار و روایتی از معصومین (علیهم السلام) در این رابطه رسیده که خود آن بزرگواران استدلال کرده باشند ، چه از طرق شیعه و در کتب شیعه یا در کتب اهل سنت است ‌، بیان کنید .

استاد یزدانی :

در این زمینه روایت هم در منابع شیعه و هم در منابع اهل سنت فراوان است که مصداق این آیه فقط می تواند اهل بیت (علیهم السلام) باشد . بنده فقط یک روایت صحیح السند را از کتاب شریف کمال الدین و تمام النعمه شیخ صدوق (ره) ، صفحه ۲۷۸ می خوانم . روایت بسیار جالبی است که در بسیاری از مباحث می توانیم استدلال کنیم . سند روایت ، سند قوی است و شیخ صدوق (ره) این گونه بیان می کنند :

حدثنا أبی ، ومحمد بن الحسن رضی الله عنهما قالا : حدثنا سعد بن عبد الله قال : حدثنا یعقوب بن یزید ، عن حماد بن عیسى ، عن عمر بن أذینه ، عن أبان بن – أبی عیاش ، عن سلیم بن قیس الهلالی قال : رأیت علیا علیه السلام فی مسجد رسول الله صلى الله علیه وآله فی خلافه عثمان وجماعه یتحدثون ویتذاکرون العلم والفقه فذکرنا قریشا ….

ثم قال علی علیه السلام : أنشدکم الله أتعلمون أن الله عز وجل لما أنزل فی کتابه :” یا أیها الذین آمنوا اتقوا الله وکونوا مع الصادقین ” ( ۲ ) فقال سلمان : یا رسول الله عامه هذه أم خاصه ؟ فقال علیه السلام : ” أما المأمورون فعامه المؤمنین أمروا بذلک ، وأما الصادقون فخاصه لأخی علی وأوصیائی من بعده إلى یوم القیامه ” ؟ قالوا : اللهم نعم …

از پدرم از محمد بن حسن (دو تن از شخصیت بزرگ شیعه ) از سعد بن عبد الله قمی ، از یعقوب بن یزید ( از بزرگان قمی ها ) از حماد بن عیسی از عمر بن اذینه از ابان بن ابی عیاش از سلیم بن قیس نقل می کند :

سند روایت کاملا صحیح است ؛ چون در سند یکی از اصحاب اجماع است ، هیچ شک و شبهه ای در صحت سند باقی نمی ماند .

امیرالمؤمنین علی بن ابیطالب (علیه السلام) را در مسجد پیامبر (صلی الله علیه وآله) دیدم .

این قضیه در روز شورای شش نفره عثمان است که وقتی در مسجد جمع می شوند ‌، هر کدام فضائل خود را می گویند ، امیرالمؤمنین علی بن ابیطالب (علیه السلام) هم تک تک فضائل خود را بیان می کنند .

آیه ولایت ، حدیث منزلت ، حدیث اخوت ، حدیث غدیر و … را می فرمایند . یکی از آیاتی را که به آن استدلال می کنند ، همین آیه ” کونوا مع الصادقین ” است که می فرمایند :

شما را قسم می دهم به خدا ، آیا می دانید وقتی این آیه نازل شد ، یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آَمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَکُونُوا مَعَ الصَّادِقِینَ ، سلمان بلند شد و از رسول خدا (صلی الله علیه وآله) پرسید : آیا مصداق این آیه همه مؤمنین هستند یا مخصوص عده خاصی است ؟ حضرت فرمودند : آن هایی که مخاطب آیه هستند و باید از آیه اطاعت کنند ،‌همه مؤمنین هستند . اما مصداق صادقین ، من و برادرم امیرالمؤمنین علی بن ابیطالب (علیه السلام) و اوصیای بعد از من تا قیام قیامت هستند . همه مسلمانانی که آن روز در مسجد جمع شده بودند ،‌شهادت دادند و گفتند : بله ،‌ما در آن مسجد حاضر بودیم و پیامبر (صلی الله علیه وآله) این آیه را خواندند و سلمان سؤال کرد و حضرت فرمود : مخاطب همه مسلمانان هستند ؛ اما صادق و امام فقط من و برادرم امیرالمؤمنین علی بن ابیطالب (علیه السلام) و اوصیای بعد از او هستند تا قیام قیامت .

شیخ صدوق ،‌کمال الدین وتمام النعمۀ ،‌ ص ۲۸۷

هم سند صحیح است و هم متن روایت صریح و روشن است که ثابت می کند مصداق صادقین ، امیرالمؤمنین علی بن ابیطالب (علیه السلام) و فرزندان آن حضرت تا قیام قیامت هستند .

بنابراین این آیه ،‌اولا ، امامت را ثابت می کند . ثانیا ، عصمت را ثابت می کند و ثالثا ، مهدویت را از دیدگاه ما و وجود امام معصوم در هر عصر و زمانی را ثابت می کند و طبق روایات صحیح شیعه و روایات اهل سنت ، مصداق این آیه امیرالمؤمنین علی بن ابیطالب (علیه السلام) و اولاد معصومین آن حضرت هستند که اطاعت آن ها واجب است و ما باید از آن ها اطاعت کنیم .

از خداوند می خواهیم که ما را از پیروان واقعی آن حضرات قرار دهند .

اللهم عجل لولیک الفرج

یا علی مدد

خدا یار و نگهدارتان .